สามจับสี่จับเครื่องกลึง

สามจับสี่จับเครื่องกลึง (Lathe Chuck) ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี สามจับ สี่จับเครื่องกลึง 

หัวจับที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในงานกลึงโลหะ ที่ติดตั้งอยู่บน สปินเดิล (Spindle) ของเครื่องกลึง เพื่อ “ยึด” ชิ้นงานให้หมุนตามแกนของเครื่องเพื่อให้ชิ้นงานหมุนรอบแกนในขณะที่เครื่องมือตัด (Cutting Tool) เคลื่อนที่เข้ามาตัดเฉือนเนื้อโลหะ หากหัวจับไม่มีประสิทธิภาพ หรือเลือกใช้ผิดประเภท จะส่งผลกระทบโดยตรงต่อ Run-out (ค่าความคลาดเคลื่อนหนีศูนย์) ซึ่งหากค่านี้สูงเกินไป จะทำให้ชิ้นงานส่าย สั่น และเสียขนาดที่ต้องการในที่สุด

รู้จัก สามจับ สี่จับเครื่องกลึง คืออะไร ต่างกันอน่างไรสามจับเครื่องกลึง คืออะไร 

1. สามจับเครื่องกลึง คืออะไร

หัวจับแบบสามจับ เป็นหัวจับแบบ Self-Centering ที่ขาทั้งสามเคลื่อนพร้อมกัน เหมาะกับงานทรงกลม ตั้งศูนย์อัตโนมัติ รวดเร็ว นิยมสูงที่สุดในโรงงานทั่วไป ภายในหัวจับสามจับจะมีเฟืองจักร (Scroll Gear) ที่มีลักษณะเป็นเกลียวก้นหอย เมื่อเราใช้กุญแจจับ (Chuck Key) ขันเพียงจุดเดียว ขาทั้ง 3 ข้างจะเคลื่อนที่เข้าหาศูนย์กลางพร้อมกัน ทำให้ชิ้นงานถูกจัดวางในตำแหน่ง Concentricity (ความร่วมศูนย์) กับแกนหมุนของเครื่องโดยอัตโนมัติ ทำให้ชิ้นงานถูกยึดแน่นและ ศูนย์กลางของชิ้นงานถูกจัดให้อยู่ตรงกับแกนหมุนของสปินเดิลโดยอัตโนมัติ เหมาะกับการใช้งาน

• งานที่ต้องการความรวดเร็ว เหมาะสำหรับงานผลิตจำนวนมาก (Mass Production) ที่ต้องถอดเข้า-ออกบ่อยๆ เพราะไม่ต้องเสียเวลาตั้งศูนย์ใหม่ทุกครั้ง
• รูปทรงชิ้นงาน เหมาะอย่างยิ่งสำหรับชิ้นงานทรงกลม (Round Bar) และทรงหกเหลี่ยม (Hexagonal Bar)
• งานซ่อมบำรุงทั่วไป สำหรับชิ้นงานที่ไม่ต้องการความละเอียดในระดับไมครอน (Micron) มากนัก หัวจับสามจับสามารถตอบโจทย์ได้อย่างเหลือเชื่อ

2. สี่จับเครื่องกลึง (4-Jaw Chuck)คืออะไร

หัวจับแบบ สี่จับ หัวจับแบบ Independent Jaw ปรับแต่ละขาแยกได้ เหมาะกับงานทรงพิเศษและงานความแม่นยำสูง มีขาสี่ตัวที่สามารถ ปรับตำแหน่งได้อย่างอิสระแต่ละขา โดยใช้กุญแจจับหมุนสกรูของแต่ละขาแยกกัน ซึ่งต่างกับหัวจับแบบสามจับที่ทุกขาเคลื่อนพร้อมกัน การปรับขาแต่ละตัวแยกกันทำให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถ จัดศูนย์ให้ชิ้นงานตรงกับแกนหมุนได้อย่างละเอียดและแม่นยำสูงยิ่งขึ้น ซึ่งมักจะทำงานควบคู่กับไดอัลเกจเพื่อเช็กค่า Run-out ให้เหลือน้อยที่สุดก่อนเริ่มทำงานเหมาะกับการใช้งาน

• งานรูปทรงไม่สมมาตร ไม่ว่าชิ้นงานจะเป็นสี่เหลี่ยม, วงรี หรือรูปทรงหล่อ (Casting) ที่มีความขรุขระ ขาทั้งสี่ที่ปรับแยกได้จะช่วยให้ยึดจับได้อย่างมั่นคงที่สุด
• งานที่ต้องการความเที่ยงตรงสูงสุด เนื่องจากเราสามารถปรับจูนตำแหน่งได้เอง เราจึงสามารถลดค่า Run-out ให้เหลือเกือบเป็นศูนย์ได้
• การกลึงเยื้องศูนย์ (Off-center Turning) ในการผลิตชิ้นส่วนอย่าง เพลาข้อเหวี่ยง เราจำเป็นต้องตั้งศูนย์ชิ้นงานให้เบี่ยงจากแกนกลาง ซึ่งมีเพียงหัวจับสี่จับเท่านั้นที่ทำได้

เปรียบเทียบ 3-Jaw และ 4-Jaw Chuck
เพื่อให้เห็นความแตกต่างระหว่างหัวจับทั้งสองแบบอย่างชัดเจน เราสรุปคุณสมบัติเปรียบเทียบดังนี้